Mijn reactie op “Groningen staat niet op instorten: magnitudes zijn geen vrijblijvende gevoelstermen”

Update

Ik krijg nogal wat kritiek over me heen van een journalist, via een artikel op The Post Online en via Twitter (een voorbeeld). Het gaat over mijn Richter-animatie en de geschiedenis van het Gronings gas.

Hier wil ik graag inhoudelijk reageren.

Let op: er bemoeien zich veel mensen en specialismen met de aardbevingen in Groningen. Ik gebruik hier de algemene term “geoloog”.

1

Kritiek (citaat TPO):

Ik citeer:

“Ondiepe gasbevingen geven veel meer energie aan de oppervlakte af dan diepe bevingen. en ‘gewone’ aardbeving van 4 heeft dus minder effect dan een gasbeving van 4.”

Dit lijkt me een een typisch geval van de klok en de klepel.

Mijn reactie:

De diepte van een geïnduceerde beving is veel geringer dan die van een natuurlijke aardbeving – de energie is derhalve sneller aan de oppervlakte en concentreert zich op een kleiner gebied aan het oppervlak.

Een ondiepe aardbevingshaard betekent dat de aardbevingsenergie nauwelijk afgezwakt het aardoppervlak bereikt.

Als je mij niet gelooft vraag dan eens aan een geoloog hoe het zit.

2

Kritiek (citaat TPO):

Een aardbeving van rond de Richter 4,0, zoals meneer Dwarshuis al enigszins overdrijvend aanhaalt, ( want die is er nog nooit geweest!

Mijn reactie:
Een aardbeving van rond de Richter 4,0 is er inderdaad niet geweest, maar het is mogelijk in Groningen. Althans, dat is de consensus. (Let op: iets dat mogelijk is, hoeft niet ook daadwerkelijk te gebeuren).

Ik heb nu “4” als voorbeeld veranderd in “3,6” als voorbeeld. Dat is misschien minder verwarrend. Het relateert ook aan de beving in Huizinge, als extra voordeel.

3

Kritiek (citaat TPO):

Toch is deze academische voorzichtigheid heel wat anders, dan maar aannemen dat heel Groningen volgende maand met de grond gelijk gemaakt kan zijn.

Mijn reactie:
Ik beweer niet dat Groningen de volgende maand met de grond gelijk gemaakt kan zijn. Hier worden mij woorden in de mond gelegd.

4

Kritiek (citaat TPO):

Ik kan nog wel even doorgaan over de slideshows van Kor Dwarshuis. Maar laat ik volstaan met citeren en samenvatten:

“Een zeer zware aardbeving is als het drinken van een liter teer en nicotine: accuut dodelijk. Een lichte aardbeving in Groningen is als sigaretten roken: één sigaret is niet zo schadelijk, maar al die sigaretten kunnen uiteindelijk dodelijk zijn. En de aardschokken gaan maar door.

De bodem in het bevingengebied bestaat uit slappe klei. De klei is een reuzen-elastiek die de bevingen zelfs kan versterken. Dit heet opslingering. Dichte bebouwing kan een beving dempen. In het lege platteland kan een beving ongehinderd opslingeren totdat er een dorp bereikt wordt.

Ooggetuigen zeggen dat ze het platte land tot in de verre einder hebben zien golven. Een gasbeving van 2,8 is dus niet zo verwoestend als een natuurlijke beving van 8, maar wel veel erger dan een natuurlijke beving van 2,8.”

Natuurlijk wil ik niet ontkennen dat we een probleem hebben in Groningen. Er zal in de loop der jaren aardig wat gemetseld en gestuukt moeten worden. Maar dit is je reinste bangmakerij. Als je het als naïeve burger leest zie je de resonantie-golven over de Groninger klei galopperen en hele dorpen spontaan omkukelen.

Mijn reactie:
Laten we dit één voor één nalopen:

“Een zeer zware aardbeving is als het drinken van een liter teer en nicotine: accuut dodelijk. Een lichte aardbeving in Groningen is als sigaretten roken: één sigaret is niet zo schadelijk, maar al die sigaretten kunnen uiteindelijk dodelijk zijn. En de aardschokken gaan maar door.”

Ik heb de analogie aangepast. Ik doe nu iets met een auto en een muur, waarin het woord dodelijk niet voorkomt. Misschien dat dat beter is. (Overigens is er discussie onder geologen over of dit “cumulatieve effect” er nu wel of niet is, zo heb ik onlangs begrepen. Ik zou zeggen: “Get your act together, geologen!”).

“De bodem in het bevingengebied bestaat uit slappe klei. De klei is een reuzen-elastiek die de bevingen zelfs kan versterken. Dit heet opslingering. Dichte bebouwing kan een beving dempen. In het lege platteland kan een beving ongehinderd opslingeren totdat er een dorp bereikt wordt.”

Nogmaals nagevraagd bij een geoloog. Niks mis mee. Het is ingewikkelder maar dit is wel ongeveer het idee.

“Ooggetuigen zeggen dat ze het platte land tot in de verre einder hebben zien golven.”

Zo is het en niet anders. Ik kan er ook niks aan doen.

“Een gasbeving van 2,8 is dus niet zo verwoestend als een natuurlijke beving van 8, maar wel veel erger dan een natuurlijke beving van 2,8.”

Ik heb hier van de 2,8 nu 3,6 gemaakt. Dat refereert dan aan de beving van Huizinge en is in lijn met de vorige keer dat ik 3,6 gebruikte.

Maar dit is je reinste bangmakerij. Als je het als naïeve burger leest zie je de resonantie-golven over de Groninger klei galopperen en hele dorpen spontaan omkukelen.

“Ooggetuigen zeggen dat ze het platte land tot in de verre einder hebben zien golven.” is wat ik zeg en meer niet. Wat de journalist er van maakt: “resonantie-golven over de Groninger klei galopperen en hele dorpen spontaan omkukelen.” is het groter maken van iets wat ik gezegd heb.

5

Kritiek (citaat TPO):

Meneer Dwarshuis meldt voorts:

“In Groningen is sprake van een vertraagd afgespeelde aardbeving. Ongeveer 150.000 gebouwen moeten verstevigd worden (bijna 3x Delft). Woningen worden gesloopt, mensen moeten verhuizen en een boerderij is ingestort. Kerkjes breken uit elkaar zodat er geen kerkdiensten en concerten meer kunnen plaatsvinden. De bevingen verplaatsen zich naar de stad Groningen en zullen de komende decennia blijven optreden.”

Als je dit soort uiteenzettingen van mensen als Dwarshuis als naïeve lezer tot je neemt, lijkt het wel of de hele provincie Groningen op instorten staat en of de aardbevingen expres naar Groningen stad toe kruipen. De vergelijking met Californië en de San Andreasbreuk bij het programma EenVandaag, van de Vlaamse professor geodynamica Manuel Sintubin, wordt met nadruk aangehaald door Dwarshuis, en maakt de mensen in Groningen niet veel geruster.

Mijn reactie:
Laten we dit weer één voor één even nalopen:

In Groningen is sprake van een vertraagd afgespeelde aardbeving.

Dat vind ik wel een goeie omschrijving, alles gaat heel langzaam

Ongeveer 150.000 gebouwen moeten verstevigd worden (bijna 3x Delft).

Dat was destijds het getal, inmiddels weet niemand meer hoeveel, en iedereen roept iets anders, dat heb ik destijds ook aangepast in mijn presentatie.

Woningen worden gesloopt

Is gewoon een feit, kijk eens rond op de site van RTV Noord

mensen moeten verhuizen

Is gewoon een feit, kijk eens rond op de site van RTV Noord

en een boerderij is ingestort.

Is gewoon een feit, kijk eens rond op de site van RTV Noord

Kerkjes breken uit elkaar zodat er geen kerkdiensten en concerten meer kunnen plaatsvinden.

Is gewoon een feit, zie het artikel “Als de hemel valt” in het Dagblad van het Noorden. Een heel mooi artikel. Misschien moet ik geen “breken uit elkaar” schrijven maar “scheuren uit elkaar” of iets dergelijks. Ik zal daar eens over nadenken.

In het artikel lees je: “Het erfgoed in Groningen is vogelvrij. Eeuwenoude kerken, monumentale landhuizen en fraaie dorpsgezichten staan door de gaswinning onder druk. Alles bewaren zal niet gaan, zeggen deskundigen. Het is tijd om te kiezen.”

Goed, we gaan verder:

De bevingen verplaatsen zich naar de stad Groningen

Volgens mij is iedereen het hier inmiddels wel over eens. Door de verplaatste gaswinning naar de zuidelijke locaties verschuiven de bevingen mee.

en zullen de komende decennia blijven optreden.

Daar zijn veel geologen het wel over eens.

lijkt het wel […] of de aardbevingen expres naar Groningen stad toe kruipen.

Nogmaals: door de verplaatste gaswinning naar de zuidelijke locaties verschuiven de bevingen mee. Het woord “expres” is beter van toepassing op de beslissing om de gaswinning naar het zuiden te verplaatsen.

De vergelijking met Californië en de San Andreasbreuk bij het programma EenVandaag, van de Vlaamse professor geodynamica Manuel Sintubin, wordt met nadruk aangehaald door Dwarshuis

Beslist onjuist. Ik haal dat niet met nadruk aan. Ik refereer slechts aan het cumulatie-effect dat genoemd wordt (en dat overigens door andere geologen betwist wordt, zie eerder).

Hier worden mij woorden in de mond gelegd.

Tot zover mijn puntsgewijze reactie’s.

Dan nog in het algemeen: de “kakofonie” ten aanzien van de gaswinning in Groningen wordt niet alleen door niet-wetenschappers veroorzaakt, maar zeker ook door wetenschappers zelf, die elkaar continu tegenspreken. Dit is hun niet kwalijk te nemen want de wetenschap op het gebied van deze problematiek is niet zo heel ver ontwikkeld.

Ik wil graag eindigen met te zeggen dat ik het persoonlijk karakter van de kritiek op mij heel vervelend en niet professioneel vind.

Bewaren

2 thoughts on “Mijn reactie op “Groningen staat niet op instorten: magnitudes zijn geen vrijblijvende gevoelstermen””

Comments are closed.