Case closed: gasbevingen in Nederland

Dit is een vertaling van een artikel dat onlangs in de New Tork Yimes verscheen.

Door CORNELIUS DE JA–MAN

LOPPERSUM, the Netherlands — “Alles is weer in orde,” zegt Bert Zamen, inwoner van Loppersum, een dorp gelegen in het noorden van Nederland, een gebied dat de laatste jaren werd getroffen door een serie aardbevingen als gevolg van gaswinning, waardoor huizen beschadigd raakten.

“Het was wel schrikken,” lacht hij, “maar alles is, na wat aanloopproblemen, goed opgelost.” Bert is een van de velen die zich geconfronteerd zagen met een huis dat ineens langzaam begon weg te zakken.

In het op consensus gerichte kleine Nederland (het land telt slechts 1.6 miljoen inwoners, het inwoneraantal van Manhattan) met zijn wereldberoemd poldermodel sloeg iedereen de handen ineen in een gezamenlijke inspanning om de boel weer op de rails te krijgen.

“Iedereen in ons land zag wel dat dit zo niet kon,” zegt Jaap Busboskomeier, woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken. “De NAM, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de gaswinning, de regering, maar ook de rest van Nederland beseften dat we samen de problemen moesten oplossen omdat we ook samen profiteren van de voordelen die het gas ons brengt.”

“Deze aanpak dient als pilot-project voor andere vergelijkbare casussen: Schiphol en Limburg *). De laatste is officieel verjaard maar daar passen we wel een mouw aan,” lacht Busboskomeier.

“Toen we merkten dat er iets aan de hand was met betrekking tot gaswinning en bevingen, zijn we er gelijk opgesprongen,” zegt Wilco Brosterios, senior medewerker van het KNMI, het Nederlandse metereologisch instituut. Hij omschrijft het als een leuke uitdaging, al vindt hij het woord leuk wel wat misplaatst in deze context. “Het is niet mis wat er met je gebeurt als je wakker wordt met een doffe harde knal en je ziet je huis schudden,” benadrukt hij. “Vandaar ook dat we er zo bovenop zitten. We hebben al allerlei nieuwe inzichten opgedaan. Zo blijkt bijvoorbeeld dat een beving helemaal niet perse op 3 kilometer plaats vindt, zoals we dachten. Soms blijkt het veel en veel ondieper te zitten waardoor de impact veel groter is.”

Ook de NAM, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de gaswinning, heeft niet stilgezeten. “We hebben altijd een goeie relatie met de bewoners van het gebied gehad,” benadrukt Wim Statutama, woordvoerder van de NAM, terwijl we in een sjiek nieuw gebouw zitten. “Splinternieuw,” vertelt Statutama trots. Hij wijst op een wandkaart: zwembaden, wellnesscentra, buurthuizen en jeugdhonken, allemaal schenkingen aan de lokale bevolking. “Dit hebben we al vanaf het begin gedaan omdat we beseften dat een goede verstandhouding met de omgeving belangrijk was.

“Toen de huizen begonnen in te zakken hebben we dan ook direct de handschoen opgepakt,” legt hij uit. “We zijn direct in dialoog gegaan met de bewoners. Meestal meerdere dialogen tegelijk, want dat vinden we belangrijk. We hebben gezegd ‘gaswinning is belangrijk maar de gewone man mag er niet de dupe van worden’.”

“Als er iemand schade heeft wordt dit stante pede vergoed,” benadrukt hij. “Met een minimum aan bureaucratie. We willen niet dat het langslepende procedures worden, daar zit niemand op te wachten. Mensen hebben wel wat anders te doen dan zitten wachten op taxateurs, beoordelingen, hertaxaties, second opinions, en onduidelijke procedures. Die weg hebben we bewust niet gekozen,” legt hij uit. “We wilden er persé zelf bij betrokken blijven,” voegt hij toe, “omdat we nu eenmaal de expertise in huis hebben, en omdat we wisten dat hier een mooie opdracht voor ons lag”.

De NAM was een groot voorstanden van de zogenaamde ‘Dialoogtafel’, een fenomeen dat in Amerika ondenkbaar is. “Alle partijen zitten hier bij elkaar, bewoners, de NAM, enzovoort. Iedereen geeft zijn mening, en dan komen we middels een dialectisch proces tot diepere inzichten. Echt super,” zegt Statutama, “het voelt inmiddels als familie. De voorzitters doen echt een top job, en ze verdienen het allerbeste”.

Er gaat heus wel hier en daar eens een keer wat mis, en mopperaars heb je overal maar grosso modo krijgen we een zeer goede beoordeling van de bewoners.

Ondertussen steekt Bert Zamen zijn barbeque aan, want het is een mooie zomermiddag in het rustieke Loppersum. “Op gas, van de NAM gekregen”, lacht hij met een gulle tolerante Nederlandse lach. “Mij hoor je niet klagen.”

Nederland heeft op een zorgvuldige manier een groot nationaal probleem afgewikkeld, waarmee het zichzelf weer als ‘gidsland’ op de kaart heeft gezet.


*) Ten eerste Schiphol (uitgesproken als ‘shithole’) is het grootste Nederlandse vliegveld dat veel overlast veroorzaakt voor omwonenden en ten tweede de steenkoolmijnen in de Nederlandse provincie Limburg, waar inwoners ook met ingezakte gebouwen zitten.