Atmosferisch beeld van de Randstad bij schemering met energie-infrastructuur aan de horizon

Taskforce SchaliegasWinning
West-Nederland

TSWN · Denkexercitie 2026

Wat als de Randstad wél over gas beschikte?

Uitwerking van ideeën omtrent het schrijven van een voorstel voor de Initiatiefwet Schaliegaswinning in West-Nederland — een provocerende verkenning.

Bekijk de kaart Bekijk het draagvlak

Ideeenvorming · Bedoeld om de visie te vormen

2 okt 2026

Nieuws · samenwerking

TSWN start samenwerking met Tristate City

Goed nieuws uit de denkfabriek: de Taskforce SchaliegasWinning West-Nederland werkt voortaan samen met Tristate City — het netwerkmodel voor een organisch gegroeide groene netwerkmetropool over Nederland, Vlaanderen en Nordrhein-Westfalen.

Want als je een wereldstad van 45 miljoen inwoners serieus neemt, hoort energiezekerheid bij het fundament. Samen met Tristate City verkent TSWN hoe schaliegas onder de Randstad — mits schadevergoeding en draagvlak — zou kunnen passen in een toekomstbeeld waarin stad en land in balans blijven. Geen boringen morgen, wél een gesprek dat de Lage Landen wakker schudt.

meer…

De kaart · schaliegas in Nederland

De Randstad ligt er bovenop.

Onder West-Nederland zit een omvangrijk schaliegasgebied. Wat ooit politiek taboe was — te dichtbevolkt, te riskant — wordt door de geopolitieke kanteling opnieuw bespreekbaar.

De wereldorde is verschoven. Energiezekerheid is geen technisch dossier meer, maar een vraag van soevereiniteit, prijsstabiliteit en strategische autonomie. Afhankelijkheid van import is een kwetsbaarheid geworden die burgers in hun energierekening en politici in hun slagkracht voelen.

De TSWN stelt geen boringen voor. Zij stelt een denken voor: wat zou een wetgevend kader betekenen als schade aantoonbaar wordt vergoed, en als maatschappelijk draagvlak de drempel vormt?

Voorheen

“Niet in de Randstad. Punt.”

Nu

“Mits schade wordt vergoed… misschien wél.”

Kaart van Nederland met gebieden voor schaliegas (lichtblauw), steenkoolgas (grijs) en overlapping; West-Nederland en de Randstad liggen grotendeels in het schaliegasgebied — **Schaliegas onder West-Nederland.** Lichtblauw: schaliegas · grijs: steenkoolgas · gemengd: beide. De dichtbevolkte Randstad valt grotendeels binnen het schaliegasgebied.

Maatschappelijke peiling · fictieve dataset

Meer dan de helft zegt: ja, mits…

Onderzoek — voorlopig weliswaar — wijst uit dat meer dan 50% van de inwoners van West-Nederland openstaat voor schaliegaswinning, mits eventuele schade volledig wordt vergoed. De grafieken hieronder visualiseren die gedachtegang.

Draagvlak onder voorwaarden

Aandeel voor / tegen / twijfel — bij volledige schadevergoeding

Voorwaarden die het verschil maken

Percentage dat ‘voor’ wordt bij elke garantie

Importafhankelijkheid vs. eigen winning

Scenario 2015–2035 ( geïndexeerd, denkexercitie )

Prioriteiten van inwoners

Wat weegt zwaarder in de afweging?

0 % voor, mits schadevergoeding

0 % wil lagere energierekening

0 % noemt geopolitiek als argument

Initiatiefwet — contouren

Drie pijlers voor een denkbaar wetsvoorstel

De TSWN werkt ideeën uit voor een initiatiefwet. Scherpe contouren die het debat forceren.

Schade eerst

Een wettelijk verankerd schadefonds met omgekeerde bewijslast: de winningspartij toont aan dat schade níet door winning komt. Zonder die zekerheid geen vergunning.

Lokaal veto-plus

Gemeenten en waterschappen krijgen een versterkte stem. Niet als blokkade-automatiek, wel als harde rem wanneer risico’s onvoldoende zijn gemitigeerd.

Strategische reserve

Winning uitsluitend gekoppeld aan nationale energiezekerheid — niet aan spekulatieve export. West-Nederland als buffer, niet als tankstation.

TSWN

Over de taskforce